Brent petrol 100 doların üzerinde kalırken, Kızıldeniz, Hürmüz Boğazı ve İran gerilimi küresel arz endişelerini artırıyor.
Haber
Petrol 100 Doların Üzerinde: Arz Endişeleri Fiyatları Destekliyor
Küresel petrol piyasalarında arz endişeleri yeniden güçlendi. Brent petrol, Kızıldeniz’de enerji sevkiyatlarının aksayabileceği kaygısı ve İran merkezli jeopolitik gerilimin tırmanabileceğine yönelik endişelerle varil başına 100 doların üzerinde kalmaya devam etti.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, yalnızca Orta Doğu’daki savaş riskinden değil, aynı zamanda kritik deniz ticaret yollarında yaşanan aksamalardan da destek buluyor. Hürmüz Boğazı ve Babülmendep hattındaki belirsizlik, küresel enerji arzı açısından piyasanın en önemli risk başlıkları arasında yer alıyor.
Brent Petrol Dördüncü Haftalık Yükselişe Hazırlanıyor
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 0,37 artışla 101,06 dolar seviyesine yükseldi. Önceki seansta yüzde 7 prim yapan Brent, mayıs ayından bu yana ilk kez 100 doların üzerinde kapanış gerçekleştirdi.
Bu yükselişle birlikte Brent petrolün haftalık bazda yaklaşık yüzde 14,6 değer kazanması bekleniyor. Fiyatlardaki güçlü hareket, arz kesintisi ihtimalinin piyasa tarafından daha ciddi şekilde fiyatlanmaya başladığını gösteriyor.
ABD tipi ham petrol WTI ise 91,20 dolar civarında yatay seyretti. Bu seviye 11 Haziran’dan bu yana görülen en yüksek düzey olurken, WTI tarafında haftalık yükselişin yaklaşık yüzde 11,8’e ulaşması bekleniyor.
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı Riskleri Öne Çıktı
Petrol fiyatlarındaki yükselişte en önemli etkenlerden biri Kızıldeniz’de artan güvenlik riski oldu. İran destekli Husilerin Kızıldeniz’de iki Suudi petrol tankerini vurduklarını açıklaması, piyasalarda arz kesintisi endişesini artırdı.
ING analistleri, piyasanın karşı karşıya olduğu potansiyel arz kesintilerinin savaş boyunca görülen risklerden daha büyük olabileceğini belirtti. Analistlere göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol akışının neredeyse durma noktasına gelmesi ve Kızıldeniz üzerinden Suudi petrol sevkiyatlarına yönelik riskler fiyatları destekliyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Kızıldeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan Babülmendep rotası ise Hürmüz’den sonra dünyanın en önemli ikinci petrol geçiş koridorlarından biri olarak öne çıkıyor.
Tanker Trafiğinde Sert Düşüş
Gemi takip şirketi Kpler’in verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısı perşembe günü bire kadar geriledi. Bu rakam, 7 Mayıs’tan bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.
Tanker trafiğindeki bu düşüş, piyasalarda fiziki arz akışına ilişkin endişeleri daha da artırdı. Enerji piyasaları açısından yalnızca üretim miktarı değil, petrolün güvenli şekilde taşınabilmesi de fiyatların yönü üzerinde belirleyici oluyor.
ABD’den İran’a Sert Mesaj
ABD Başkanı Donald Trump, yeni saldırıların yaşanması halinde İran’ı sorumlu tutacaklarını söyledi. Bu açıklama, bölgedeki gerilimin diplomatik kanallarla kontrol altına alınıp alınamayacağına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
İran destekli Husiler ise Suudi Arabistan’a deniz ablukası uyguladıklarını duyurmuştu. Suudi Arabistan, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasını aşmak için petrol sevkiyatını boru hatları üzerinden yönlendirmeye çalışıyor.
Ancak Babülmendep hattındaki risklerin de yükselmesi, alternatif taşıma rotalarının güvenliği konusunda yeni belirsizlikler yaratıyor.
Kazakistan Kaynaklı Arz Riski de Eklendi
Orta Doğu’daki gerilimlere ek olarak Kazakistan cephesinden gelen haberler de petrol piyasasında arz endişelerini artırdı. Kazakistan Enerji Bakanlığı, Ukrayna’ya ait olduğu düşünülen insansız hava aracı saldırılarının ardından ülkenin Karadeniz’deki ana ihracat terminalinde aksama yaşandığını duyurdu.
Sektör kaynaklarına göre Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, terminaldeki tanker saldırıları nedeniyle yüklemeleri durdurduktan sonra Kazakistan’dan petrol alımını askıya aldı. Bu güzergâhın küresel günlük ham petrol arzının yaklaşık yüzde 2’sini taşıdığı belirtiliyor.
Kazakistan üretim kesintilerinin boyutuna ilişkin resmi rakam açıklamazken, bir kaynak ülkenin en büyük petrol sahasında üretimin yarıdan fazla azaltıldığını ifade etti.
Değerlendirme: Petrol Piyasasında Risk Primi Güçleniyor
Brent petrolün 100 doların üzerinde kalması, piyasanın jeopolitik riskleri artık daha güçlü şekilde fiyatladığını gösteriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı ve Babülmendep hattındaki belirsizlik, küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip.
Petrol piyasasında fiyatları yalnızca talep beklentileri değil, arzın güvenli şekilde taşınıp taşınamayacağı da belirliyor. Bu nedenle tanker trafiğindeki düşüş, Suudi petrol sevkiyatlarına yönelik tehditler ve Kazakistan’daki terminal sorunu birlikte değerlendirildiğinde, piyasanın neden hızlı tepki verdiği daha net görülüyor.
Önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönü; Orta Doğu’daki askeri gelişmeler, Hürmüz ve Babülmendep’teki geçiş güvenliği, Kazakistan’daki arz aksaklığı ve büyük üretici ülkelerin alacağı kararlarla şekillenecek.
Eğer gerilim daha da tırmanırsa Brent petrol fiyatlarında yeni yükselişler görülebilir. Buna karşılık diplomatik temasların güçlenmesi ve enerji akışının normale dönmesi halinde fiyatlarda kısmi gevşeme yaşanabilir. Ancak mevcut tablo, petrol piyasasında risk priminin bir süre daha yüksek kalabileceğine işaret ediyor.
