Doların yükselmesi, Türkiye’de gram gümüş fiyatını etkileyen en önemli gelişmelerden biridir. Bunun nedeni gümüşün uluslararası piyasalarda Amerikan dolarıyla fiyatlanmasıdır.
Türkiye’de gram gümüş fiyatı hesaplanırken iki temel değişken kullanılır:
Ons gümüş fiyatı
Dolar/TL kuru
Dolar/TL kuru yükselirken ons gümüş sabit kalırsa gram gümüşün Türk lirası fiyatı genellikle yükselir. Ancak “dolar yükseldi” ifadesi iki farklı anlama gelebilir.
Birincisi, doların Türk lirası karşısında yükselmesidir. Bu durum gram gümüşü genellikle olumlu etkiler.
İkincisi ise doların küresel piyasalarda diğer para birimlerine karşı güçlenmesidir. Küresel dolar güçlenmesi, ons gümüş üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir.
Bu nedenle dolar yükselişinin gümüş üzerindeki etkisini değerlendirirken dolar/TL kuru ile doların küresel değerini birbirinden ayırmak gerekir.
Dolar Yükselirse Gram Gümüş Yükselir mi?
Ons gümüş fiyatı değişmezken dolar/TL kuru yükselirse gram gümüşün teorik Türk lirası değeri yükselir.
Gram gümüşün basitleştirilmiş hesaplama formülü şöyledir:
Ons gümüş fiyatı × Dolar/TL kuru ÷ 31,1035
Örneğin:
Ons gümüş: 35 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Teorik gram gümüş fiyatı:
35 × 40 ÷ 31,1035 = 45,01 TL
Dolar/TL kuru 45 TL’ye yükselirse:
35 × 45 ÷ 31,1035 = 50,64 TL
Gram gümüşteki teorik artış:
50,64 - 45,01 = 5,63 TL
Artış oranı:
5,63 ÷ 45,01 × 100 = %12,51
Dolar/TL yüzde 12,5 yükselirken ons fiyatı sabit kaldığı için gram gümüş de yaklaşık aynı oranda artmıştır.
Dolar/TL Gümüş Fiyatını Neden Etkiler?
Uluslararası gümüş fiyatı Amerikan doları cinsinden belirlenir. Türkiye’de yatırımcı ise gümüşü Türk lirasıyla alır.
Bu nedenle önce bir ons gümüşün TL karşılığı hesaplanır. Ardından bir onsun 31,1035 gram olduğu dikkate alınarak gram fiyatı bulunur.
Basit işlem sırası şöyledir:
Ons gümüşün dolar fiyatı alınır.
Dolar/TL kuruyla çarpılır.
Sonuç 31,1035’e bölünür.
Teorik saf gram gümüş fiyatı bulunur.
Kur yükseldikçe aynı miktardaki doların Türk lirası karşılığı arttığı için gram gümüşün TL değeri de yükselir.
Ons Gümüş Sabitken Dolar Yükselirse Ne Olur?
Ons gümüş fiyatı sabitken dolar/TL yükselirse gram gümüş genellikle kur artışına yakın bir oranda değer kazanır.
Örnek:
Ons gümüş: 32 dolar
İlk dolar/TL kuru: 40 TL
İkinci dolar/TL kuru: 44 TL
İlk gram fiyatı:
32 × 40 ÷ 31,1035 = 41,15 TL
İkinci gram fiyatı:
32 × 44 ÷ 31,1035 = 45,27 TL
Fark:
45,27 - 41,15 = 4,12 TL
Yüzdesel değişim:
4,12 ÷ 41,15 × 100 = %10,01
Dolar/TL yüzde 10 yükseldiği için gram gümüş de yaklaşık yüzde 10 yükselmiştir.
Dolar ile Ons Gümüş Aynı Anda Yükselirse Ne Olur?
Dolar/TL kuru ve ons gümüş fiyatı aynı anda yükselirse gram gümüşte daha güçlü artış görülebilir.
Örneğin başlangıçta:
Ons gümüş: 30 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Teorik gram fiyatı:
30 × 40 ÷ 31,1035 = 38,58 TL
Daha sonra:
Ons gümüş: 36 dolar
Dolar/TL: 44 TL
Yeni gram fiyatı:
36 × 44 ÷ 31,1035 = 50,93 TL
Artış:
50,93 - 38,58 = 12,35 TL
Artış oranı:
12,35 ÷ 38,58 × 100 = %32,01
Ons yüzde 20, dolar/TL yüzde 10 yükselmiştir. İki değişken birlikte hareket ettiği için gram gümüş yaklaşık yüzde 32 artmıştır.
Dolar Yükselirken Ons Gümüş Düşerse Ne Olur?
Dolar/TL yükselirken ons gümüş düşerse iki değişken birbirini dengeleyebilir.
Gram gümüşün yönü, hangi hareketin daha güçlü olduğuna bağlıdır.
Dolar Artışı Daha Güçlüyse
Gram gümüş yükselebilir.
Örneğin başlangıçta:
Ons gümüş: 35 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Gram fiyatı:
35 × 40 ÷ 31,1035 = 45,01 TL
Daha sonra:
Ons gümüş: 32 dolar
Dolar/TL: 46 TL
Yeni gram fiyatı:
32 × 46 ÷ 31,1035 = 47,33 TL
Ons düşmesine rağmen dolar/TL artışı daha güçlü olduğu için gram gümüş yükselmiştir.
Ons Düşüşü Daha Güçlüyse
Gram gümüş düşebilir.
Başlangıç:
Ons gümüş: 35 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Gram fiyatı:
35 × 40 ÷ 31,1035 = 45,01 TL
Yeni durum:
Ons gümüş: 28 dolar
Dolar/TL: 43 TL
Yeni gram fiyatı:
28 × 43 ÷ 31,1035 = 38,71 TL
Dolar/TL yükselmesine rağmen ons gümüşteki sert düşüş gram fiyatını aşağı çekmiştir.
Dolar Yükselirken Gram Gümüş Değişmeyebilir mi?
Evet. Kur yükselişi ile ons düşüşü birbirini yaklaşık olarak dengelerse gram gümüş yatay kalabilir.
Örneğin:
İlk Durum
Ons gümüş: 35 dolar
Dolar/TL: 40 TL
35 × 40 ÷ 31,1035 = 45,01 TL
İkinci Durum
Ons gümüş: 31,82 dolar
Dolar/TL: 44 TL
31,82 × 44 ÷ 31,1035 = 45,01 TL
Dolar/TL yüzde 10 yükselirken ons gümüş yaklaşık yüzde 9,1 düşmüş ve teorik gram fiyatı değişmemiştir.
Bu nedenle yalnızca dolar kuruna bakarak gram gümüşün yönü hakkında kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
Dolar Düşerse Gram Gümüş Ne Olur?
Ons gümüş sabitken dolar/TL düşerse gram gümüşün Türk lirası değeri genellikle azalır.
Örneğin:
Ons gümüş: 36 dolar
Dolar/TL: 45 TL
Gram fiyatı:
36 × 45 ÷ 31,1035 = 52,08 TL
Dolar/TL 40 TL’ye düşerse:
36 × 40 ÷ 31,1035 = 46,30 TL
Düşüş:
52,08 - 46,30 = 5,78 TL
Ancak ons gümüş aynı anda yükselirse kur düşüşü dengelenebilir.
Dolar Düşerken Gram Gümüş Yükselebilir mi?
Evet. Ons gümüşteki yükseliş dolar/TL düşüşünden daha güçlü olursa gram gümüş artabilir.
Örneğin başlangıçta:
Ons gümüş: 30 dolar
Dolar/TL: 44 TL
Gram fiyatı:
30 × 44 ÷ 31,1035 = 42,44 TL
Daha sonra:
Ons gümüş: 36 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Yeni gram fiyatı:
36 × 40 ÷ 31,1035 = 46,30 TL
Dolar/TL düşmesine rağmen ons fiyatındaki güçlü yükseliş gram gümüşü artırmıştır.
Küresel Dolar Yükselirse Ons Gümüş Ne Olur?
Doların küresel piyasalarda güçlenmesi, ons gümüş üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir.
Bunun nedeni gümüşün dolar cinsinden fiyatlanmasıdır. Dolar değer kazandığında gümüş, dolar dışındaki para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha pahalı hâle gelebilir.
Bu durum:
Uluslararası talebi azaltabilir.
Ons gümüş fiyatını baskılayabilir.
Değerli madenlerden çıkışa neden olabilir.
Ancak bu ilişki kesin değildir.
Küresel dolar yükselirken:
Jeopolitik riskler artabilir.
Fiziki gümüş arzı daralabilir.
Sanayi talebi güçlü kalabilir.
Yatırımcılar değerli metallere yönelebilir.
Bu gelişmeler ons gümüşü destekleyebilir.
Dolar Endeksi ile Dolar/TL Aynı Şey mi?
Hayır. Doların küresel değeri ile dolar/TL kuru farklı göstergelerdir.
Küresel Dolar Gücü
Amerikan dolarının büyük para birimlerine karşı değerini ifade eder. Küresel dolar güçlenmesi ons gümüşü baskılayabilir.
Dolar/TL Kuru
Bir Amerikan dolarının kaç Türk lirası olduğunu gösterir. Dolar/TL yükselişi gram gümüşü destekleyebilir.
Bu iki değişken aynı anda farklı etkiler oluşturabilir.
Örneğin küresel dolar güçlendiği için ons gümüş düşerken dolar/TL de yükseliyorsa gram gümüş sabit kalabilir veya sınırlı değişebilir.
Küresel Dolar ve Dolar/TL Birlikte Yükselirse Ne Olur?
Bu durumda gram gümüş üzerindeki etkiler zıt olabilir.
Küresel dolar güçlenmesi ons gümüşü aşağı çekebilir.
Dolar/TL yükselişi gram gümüşü yukarı taşıyabilir.
Sonuç, iki hareketin büyüklüğüne bağlıdır.
Örneğin:
Başlangıç
Ons gümüş: 34 dolar
Dolar/TL: 40 TL
34 × 40 ÷ 31,1035 = 43,72 TL
Yeni Durum
Ons gümüş: 31 dolar
Dolar/TL: 45 TL
31 × 45 ÷ 31,1035 = 44,85 TL
Ons düşmüş olmasına rağmen dolar/TL yükselişi gram fiyatını artırmıştır.
Dolar Yükselişi Fiziki Gümüşü Nasıl Etkiler?
Dolar/TL yükseldiğinde fiziki gümüşün teorik metal değeri artar.
Fiziki ürünün satış fiyatı şu unsurlardan oluşabilir:
Teorik saf gümüş değeri
Rafineri maliyeti
Basım
Ambalaj
Sertifika
Kargo
Sigorta
Satıcı payı
Fiziki ürün primi
Kur yükselişi sırasında yatırımcı talebi de artarsa fiziki ürün primi genişleyebilir.
Bu durumda külçe veya gram gümüş fiyatı teorik gram fiyatından daha hızlı yükselebilir.
Dolar Yükselince Fiziki Gümüş Primi Artar mı?
Dolar yükselişi tek başına ürün primini artırmak zorunda değildir. Ancak kur hareketi yatırımcıları fiziki gümüşe yönlendirirse:
Stoklar azalabilir.
Yeni ürün maliyeti yükselebilir.
Teslimat süreleri uzayabilir.
Satıcılar daha yüksek prim uygulayabilir.
Örneğin teorik metal değeri yüzde 10 yükselirken fiziki ürün satış fiyatı yüzde 15 artabilir.
Aradaki ek artış ürün priminden kaynaklanabilir.
Dolar Yükselirse Banka Gümüşü Ne Olur?
Banka gümüş fiyatları genellikle ons gümüş ve dolar/TL kurundaki değişimlere göre güncellenir.
Dolar/TL yükseldiğinde:
Bankanın gümüş alış fiyatı artabilir.
Bankanın gümüş satış fiyatı artabilir.
Makas değişebilir.
Ancak banka her iki fiyatı aynı oranda artırmak zorunda değildir.
Piyasa oynaklığı yükselirse banka:
Satış fiyatını daha hızlı artırabilir.
Alış fiyatını daha sınırlı yükseltebilir.
Makası genişletebilir.
Bu durumda gümüş fiyatı yükselse bile yatırımcının net getirisi beklenenden düşük olabilir.
Dolar Yükselişi Gümüş Makasını Etkiler mi?
Hızlı kur hareketleri bankaların ve fiziki satıcıların fiyat riskini artırabilir.
Kur sert yükseldiğinde:
Alış-satış fiyatları hızlı değişir.
Likidite azalabilir.
Fiyat sağlayıcılar güvenlik payı ekleyebilir.
Banka makası genişleyebilir.
Fiziki satıcı stok riskini fiyata yansıtabilir.
Örneğin:
Sakin Piyasa
Alış: 60 TL
Satış: 64 TL
Makas: 4 TL
Sert Kur Hareketi
Alış: 62 TL
Satış: 72 TL
Makas: 10 TL
Gümüşün alış fiyatı yükselmiş olsa bile satış fiyatı daha hızlı arttığı için makas genişlemiştir.
Dolar Yükselirken Gümüş Almak Mantıklı mı?
Dolar yükselişi gram gümüşü destekleyebilir. Ancak yalnızca kur yükseliyor diye gümüş almak kesin kazanç sağlamaz.
Alım öncesinde şu unsurlar değerlendirilmelidir:
Ons gümüş yükseliyor mu, düşüyor mu?
Kur artışı fiyata ne ölçüde yansıdı?
Banka makası genişledi mi?
Fiziki ürün primi arttı mı?
Fiyat kısa sürede aşırı yükseldi mi?
Yatırım süresi ne kadar?
Kademeli alım yapılacak mı?
Başabaş noktası nerede?
Kur yükselişinin önemli bölümü fiyatlara önceden yansımış olabilir.
Dolar Yükselmeden Önce Gümüş Alınır mı?
Gelecekte doların kesin olarak yükseleceği bilinemez.
Kur tahminlerini etkileyebilecek unsurlar:
Faiz kararları
Enflasyon
Sermaye hareketleri
Dış ticaret
Ekonomik güven
Jeopolitik gelişmeler
Merkez bankası politikası
Tahmine dayalı olarak bütün parayla tek seferde işlem yapmak risklidir.
Kademeli alım, zamanlama riskini dağıtabilir ancak zararı tamamen önlemez.
Dolar Yükselince Gümüş Satılır mı?
Dolar yükselişi gram gümüşü artırmış olabilir. Ancak satış kararı yalnızca kur hareketine göre verilmemelidir.
Satış öncesinde:
Gerçek gram maliyeti
Bankanın veya satıcının alış fiyatı
Toplam kâr veya zarar
Ons gümüşün yönü
Makas
Yatırım hedefi
Nakit ihtiyacı
değerlendirilmelidir.
Dolar yükseldiği hâlde gümüşün bozdurma fiyatı toplam maliyetin altında olabilir.
Dolar Yükselirse 925 Ayar Gümüş Ne Olur?
925 ayar gümüşün içerdiği saf metal değeri de dolar/TL kurundan etkilenir.
925 ayar ürünün teorik metal değeri:
Net ağırlık × 0,925 × Saf gram gümüş fiyatı
formülüyle hesaplanabilir.
Örneğin:
Net ağırlık: 100 gram
Saf gram gümüş fiyatı: 60 TL
Teorik değer:
100 × 0,925 × 60 = 5.550 TL
Saf gram fiyatı kur etkisiyle 66 TL’ye yükselirse:
100 × 0,925 × 66 = 6.105 TL
Teorik metal değeri:
6.105 - 5.550 = 555 TL
artmıştır.
Ancak takının mağaza fiyatı ve bozdurma değeri işçilik nedeniyle farklı olabilir.
Dolar Yükselirse 999 Ayar Gümüş Ne Olur?
999 ayar gümüşün teorik değeri kur artışına daha doğrudan yansır.
Formül:
Toplam ağırlık × 0,999 × Saf gram gümüş fiyatı
Örneğin:
Külçe ağırlığı: 500 gram
Saf gram fiyatı: 60 TL
Teorik değer:
500 × 0,999 × 60 = 29.970 TL
Saf gram fiyatı 66 TL’ye yükselirse:
500 × 0,999 × 66 = 32.967 TL
Artış:
32.967 - 29.970 = 2.997 TL
Gerçek satış ve geri alış fiyatında ürün primi ile makas ayrıca etkili olur.
Dolar Yükselişi Takı Fiyatlarını Nasıl Etkiler?
Gümüş takıların metal maliyeti dolar/TL yükselişiyle artabilir.
Takı fiyatında şu kalemler bulunur:
Gümüş değeri
İşçilik
Tasarım
Taş
Kaplama
Marka
Mağaza gideri
Kur yükselişi yalnızca gümüş maliyetini değil, ithal taş, ekipman, ambalaj ve üretim giderlerini de artırabilir.
Bu nedenle takı satış fiyatı saf metal değerinden daha fazla yükselebilir.
Bozdurma fiyatı ise çoğunlukla saf gümüş içeriği üzerinden belirlenir.
Dolar Yükselişi Külçe Gümüşü Nasıl Etkiler?
Külçe gümüşün teorik metal değeri dolar/TL kuruyla birlikte yükselir.
Aynı anda:
Rafineri maliyeti
Ambalaj
Nakliye
Sigorta
Fiziki stok
Satıcı marjı
da artabilir.
Kurun hızlı yükseldiği dönemlerde satıcılar yeni stok maliyetini fiyatlara erken yansıtabilir. Buna karşılık geri alış fiyatını daha temkinli belirleyebilir.
Bu durum alış-satış farkını büyütebilir.
Dolar Yükselirse Gümüş Bozdurma Fiyatı Artar mı?
Ons gümüş sabitken dolar/TL yükselirse bozdurma fiyatının da artması beklenebilir.
Ancak yatırımcının aldığı net teklif şu unsurlara bağlıdır:
Kurumun alış fiyatı
Ürünün ayarı
Net ağırlık
Rafineri
Sertifika
Analiz kesintisi
Fiziki ürün likiditesi
Örneğin saf gram alış fiyatı 58 TL’den 64 TL’ye yükselmişse 100 gram 999 ayar külçenin teorik değeri:
İlk durumda:
100 × 0,999 × 58 = 5.794,20 TL
İkinci durumda:
100 × 0,999 × 64 = 6.393,60 TL
Artış:
6.393,60 - 5.794,20 = 599,40 TL
olur.
Dolar Yükselirse Gümüşte Kâr Edilir mi?
Kâr oluşması için bozdurma fiyatının toplam satın alma maliyetini aşması gerekir.
Örneğin:
Gümüş 65 TL’den alınmış olsun.
İlk banka alış fiyatı 59 TL olsun.
Dolar yükselişi sonrasında banka alış fiyatı 63 TL’ye çıksın.
Gümüş yükselmiş olmasına rağmen yatırımcı hâlâ:
65 - 63 = 2 TL
gram başına zarar durumundadır.
Kâr için banka alış fiyatının 65 TL’yi aşması gerekir.
Komisyon varsa gerçek başabaş seviyesi daha yüksek olabilir.
Dolar Yükselirse Gümüşün Getirisi Nasıl Hesaplanır?
Formül:
Güncel bozdurma değeri - Toplam satın alma maliyeti = Kâr veya zarar
Örneğin:
Alınan gümüş: 500 gram
Gerçek gram maliyeti: 62 TL
Toplam maliyet: 31.000 TL
Güncel banka alış fiyatı: 68 TL
Bozdurma değeri:
500 × 68 = 34.000 TL
Kâr:
34.000 - 31.000 = 3.000 TL
Getiri oranı:
3.000 ÷ 31.000 × 100 = %9,68
olur.
Kur artışı teorik gram fiyatını daha fazla yükseltmiş olsa bile banka makası net getiriyi azaltabilir.
Dolar Artış Oranı ile Gram Gümüş Artış Oranı Aynı mı?
Ons fiyatı sabit ve ek maliyetler değişmiyorsa gram gümüş yaklaşık olarak dolar/TL ile aynı oranda hareket eder.
Ancak gerçek piyasada:
Ons fiyatı değişir.
Makas genişler veya daralır.
Fiziki ürün primi değişir.
Banka farklı fiyatlama yapar.
Bu nedenle kur yüzde 10 yükseldiğinde gram gümüşün işlem fiyatı tam olarak yüzde 10 artmak zorunda değildir.
Dolar Yüzde 10 Yükselirse Gümüş Ne Kadar Artar?
Ons gümüş sabitse teorik gram fiyatı da yaklaşık yüzde 10 artar.
Örneğin:
Ons gümüş: 35 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Teorik gram fiyatı: 45,01 TL
Dolar/TL yüzde 10 yükselerek 44 TL olursa:
35 × 44 ÷ 31,1035 = 49,51 TL
Artış:
49,51 - 45,01 = 4,50 TL
Artış oranı:
4,50 ÷ 45,01 × 100 = %10
olur.
Ons gümüş aynı anda değişirse sonuç farklılaşır.
Dolar Yüzde 10, Ons Gümüş Yüzde 10 Yükselirse Ne Olur?
İki değişken birlikte yüzde 10 yükseldiğinde gram gümüş yaklaşık yüzde 21 artar.
Bunun nedeni oranların toplanmak yerine çarpan etkisi oluşturmasıdır.
Başlangıç:
Ons gümüş: 30 dolar
Dolar/TL: 40 TL
30 × 40 ÷ 31,1035 = 38,58 TL
Yeni durum:
Ons gümüş: 33 dolar
Dolar/TL: 44 TL
33 × 44 ÷ 31,1035 = 46,68 TL
Artış:
46,68 - 38,58 = 8,10 TL
Artış oranı:
8,10 ÷ 38,58 × 100 = %20,99
Dolar Yüzde 10 Yükselir, Ons Yüzde 10 Düşerse Ne Olur?
İki hareket birbirini büyük ölçüde dengeler ancak gram fiyatı tam olarak aynı kalmaz.
Başlangıç:
Ons: 30 dolar
Dolar/TL: 40 TL
30 × 40 ÷ 31,1035 = 38,58 TL
Yeni durum:
Ons: 27 dolar
Dolar/TL: 44 TL
27 × 44 ÷ 31,1035 = 38,19 TL
Düşüş:
38,58 - 38,19 = 0,39 TL
Yaklaşık değişim:
-%1
olur.
Bunun nedeni yüzde 10 düşüşle yüzde 10 yükselişin matematiksel olarak birbirini tam karşılamamasıdır.
Kur Şoku Gümüşü Nasıl Etkiler?
Dolar/TL’nin kısa sürede sert yükselmesi kur şoku olarak değerlendirilebilir.
Bu durumda:
Gram gümüş hızlı yükselebilir.
Banka makası açılabilir.
Fiziki ürün fiyatları aniden artabilir.
Satıcılar geçici olarak satış durdurabilir.
Fiyat güncellemeleri sıklaşabilir.
Fiziki stoklar azalabilir.
Kur şoku sırasında ekranda görülen teorik fiyatla gerçek işlem fiyatı arasında büyük fark oluşabilir.
Kur Sakinleşince Gümüş Düşer mi?
Kur yükselişi sonrasında dolar/TL gerilerse ons gümüş sabitken gram gümüş de düşebilir.
Ancak:
Ons gümüş yükselirse kur düşüşü dengelenebilir.
Fiziki ürün primi yüksek kalabilir.
Banka makası daralabilir.
Satıcı yeni stok maliyetini koruyabilir.
Bu nedenle kur sakinleştiğinde gram gümüşün mutlaka aynı oranda düşmesi beklenmemelidir.
Dolar Yükselirken Gümüşte Kademeli Alım Yapılır mı?
Kademeli alım, bütün yatırımın tek bir kur ve gümüş seviyesinden yapılmasını önleyebilir.
Örneğin 60.000 TL tutarındaki yatırım:
Tek seferde 60.000 TL
Üç ayrı dönemde 20.000 TL
Altı ayrı dönemde 10.000 TL
şeklinde gerçekleştirilebilir.
Kademeli alım zamanlama riskini dağıtabilir. Ancak:
Fiyat sürekli yükselirse ortalama maliyet artabilir.
Her işlemde komisyon oluşabilir.
Makas her alımda yeniden uygulanır.
Dolar Yükselirken Fiziki mi, Banka Gümüşü mü?
Kurun hızlı yükseldiği dönemde iki yöntemde de farklı maliyetler ortaya çıkabilir.
Banka Gümüşü
Hızlı işlem yapılabilir.
Fiziki stok sorunu yoktur.
Makas genişleyebilir.
Bankanın fiyatlamasına bağlıdır.
Fiziki Gümüş
Metal doğrudan teslim alınır.
Stok azalabilir.
Ürün primi artabilir.
Satıcı satış fiyatını hızla yükseltebilir.
Geri alış fiyatı daha düşük kalabilir.
Karar, gerçek alış fiyatı ve net geri alış teklifi karşılaştırılarak verilmelidir.
Dolar Yükselişi Altın ve Gümüşü Aynı Etkiler mi?
Dolar/TL yükselişi hem gram altını hem gram gümüşü destekleyebilir.
Ancak ons altın ve ons gümüş aynı yönde veya aynı oranda hareket etmek zorunda değildir.
Gümüş:
Sanayi talebine daha duyarlı olabilir.
Daha yüksek oynaklık gösterebilir.
Fiziki ürün priminde daha sert değişim yaşayabilir.
Bu nedenle kur aynı oranda yükselse bile gram altın ve gram gümüş getirileri farklı olabilir.
Dolar Yükselişinde Gümüş Takip Ekranı Nasıl Okunur?
Yatırımcı şu fiyatları ayrı ayrı takip etmelidir:
Ons gümüş fiyatı
Dolar/TL kuru
Teorik gram gümüş fiyatı
Banka alış fiyatı
Banka satış fiyatı
Fiziki gümüş satış fiyatı
Fiziki gümüş geri alış fiyatı
Teorik gram fiyatı yükselirken bankanın alış fiyatı daha sınırlı artabilir.
Bu nedenle yalnızca haberlerdeki gümüş fiyatına bakarak gerçek kâr hesaplanmamalıdır.
Dolar ve Gümüş Senaryo Tablosu
Dolar/TLOns gümüşGram gümüşte olası etkiYükselirSabit kalırGenellikle yükselirYükselirYükselirDaha güçlü yükselebilirYükselirHafif düşerYatay veya yükseliş olabilirYükselirSert düşerDüşebilirDüşerSabit kalırGenellikle düşerDüşerGüçlü yükselirYükselebilirSabit kalırYükselirYükselirSabit kalırDüşerDüşer
Bu tablo genel ilişkiyi gösterir. Gerçek işlem fiyatı makas ve ürün priminden etkilenir.
Dolar Yükselişi Senaryo Hesaplaması
Başlangıçta:
Ons gümüş: 32 dolar
Dolar/TL: 40 TL
Teorik gram fiyatı:
32 × 40 ÷ 31,1035 = 41,15 TL
Senaryo 1: Yalnızca Dolar Yükselir
Ons: 32 dolar
Dolar/TL: 46 TL
32 × 46 ÷ 31,1035 = 47,33 TL
Artış:
47,33 - 41,15 = 6,18 TL
Senaryo 2: Dolar ve Ons Yükselir
Ons: 36 dolar
Dolar/TL: 46 TL
36 × 46 ÷ 31,1035 = 53,24 TL
Artış:
53,24 - 41,15 = 12,09 TL
Senaryo 3: Dolar Yükselir, Ons Düşer
Ons: 28 dolar
Dolar/TL: 46 TL
28 × 46 ÷ 31,1035 = 41,41 TL
Gram fiyatı yaklaşık yatay kalmıştır.
Senaryo 4: Ons Sert Düşer
Ons: 24 dolar
Dolar/TL: 46 TL
24 × 46 ÷ 31,1035 = 35,49 TL
Dolar/TL yükselmesine rağmen gram gümüş düşmüştür.
Gerçek Banka İşlemi Örneği
Bir yatırımcı 500 gram gümüşü bankadan alsın.
Başlangıçta:
Banka satış fiyatı: 65 TL
Banka alış fiyatı: 59 TL
Toplam maliyet: 500 × 65 = 32.500 TL
Anlık bozdurma: 500 × 59 = 29.500 TL
Dolar yükseldikten sonra:
Banka alış fiyatı: 67 TL
Banka satış fiyatı: 73 TL
Yatırımcının bozdurma değeri:
500 × 67 = 33.500 TL
Kâr:
33.500 - 32.500 = 1.000 TL
Getiri oranı:
1.000 ÷ 32.500 × 100 = %3,08
Bankanın satış fiyatı 73 TL’ye yükselmiş olsa da yatırımcının satışında alış fiyatı olan 67 TL kullanılmıştır.
Fiziki Külçe Örneği
500 gram 999 ayar külçe:
Satın alma fiyatı: 33.000 TL
İlk geri alış teklifi: 29.700 TL
Dolar yükselişi sonrasında:
Yeni geri alış teklifi: 34.500 TL
Kâr:
34.500 - 33.000 = 1.500 TL
Getiri oranı:
1.500 ÷ 33.000 × 100 = %4,55
Saklama, kargo veya analiz kesintisi varsa net kâr daha düşük olabilir.
Dolar Yükselirken Yapılan Hatalar
En sık yapılan hatalar şunlardır:
Dolar yükselince gümüşün kesin yükseleceğini düşünmek
Ons gümüş fiyatını takip etmemek
Küresel dolar gücüyle dolar/TL kurunu karıştırmak
Bankanın satış fiyatını bozdurma fiyatı sanmak
Makas genişlemesini göz ardı etmek
Kur yükselişinin tamamının kâra dönüşeceğini varsaymak
Fiziki ürün primini hesaba katmamak
Hızlı yükselişte bütün parayla alım yapmak
Gümüş yükseldiği için hemen kâr oluştuğunu düşünmek
Gerçek gram maliyetini hesaplamamak
925 ve 999 ayar ürünleri aynı değerlendirmek
Takı işçiliğini yatırım değeri kabul etmek
Dolar yükselişinin sonsuza kadar süreceğini varsaymak
Borçla gümüş almak
Gece ve hafta sonu geniş makasla işlem yapmak
Dolar ve Gümüş Takip Kontrol Listesi
Gümüş işlemi öncesinde şu sorular cevaplanmalıdır:
Yükselen dolar/TL kuru mu, küresel dolar mı?
Ons gümüş kaç dolar?
Dolar/TL kuru kaç?
Teorik gram gümüş fiyatı ne kadar?
Bankanın alış fiyatı kaç TL?
Bankanın satış fiyatı kaç TL?
Yüzdesel makas ne kadar?
Fiziki ürün primi arttı mı?
Kur yükselişi fiyata önceden yansıdı mı?
Ons gümüş yükseliyor mu, düşüyor mu?
Gerçek gram maliyeti nedir?
Başabaş fiyatı kaç TL?
Gümüş bozdurulursa net ödeme ne kadar?
İşlem aktif piyasa saatinde mi?
Yatırım kısa vadeli mi, uzun vadeli mi?
Fiyat düşüşü durumunda beklenebilir mi?
Sonuç
Dolar/TL kuru yükseldiğinde ons gümüş sabit kalırsa gram gümüşün Türk lirası fiyatı genellikle yükselir. Bunun nedeni uluslararası gümüş fiyatının dolar cinsinden belirlenmesidir.
Ancak dolar yükselişi tek başına gram gümüşün kesin olarak değer kazanacağı anlamına gelmez. Ons gümüş sert düşerse kurdaki artış dengelenebilir veya gram gümüş gerileyebilir.
Ayrıca doların küresel piyasalarda güçlenmesi ons gümüşü baskılayabilir. Bu nedenle dolar/TL kuru ile küresel dolar hareketi birbirinden ayrılmalıdır.
Yatırımcının gerçek sonucu yalnızca teorik gram fiyatına bağlı değildir. Banka makası, fiziki ürün primi, komisyon, ayar ve geri alış fiyatı net getiriyi etkiler.
Dolar yükselişi değerlendirilirken ons gümüş, dolar/TL, gerçek alış-satış fiyatı ve başabaş noktası birlikte incelenmelidir.