Gümüş takı, külçe, sikke veya ev eşyası satın alırken ürünün gerçekten gümüş olup olmadığını anlamak önemlidir. Piyasada gümüş kaplama, düşük ayarlı alaşım, farklı metalden üretilmiş taklit ürün veya sahte rafineri damgası taşıyan ürünlerle karşılaşılabilir.
Gerçek gümüşü anlamak için tek bir belirtiye güvenmek doğru değildir. Ayar damgası, ürün ağırlığı, mıknatıs tepkisi, yüzey görünümü, ses ve satıcı belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Kesin sonuca ihtiyaç duyulan durumlarda profesyonel analiz yapılması gerekir. Özellikle yüksek tutarlı külçe, antika, koleksiyon ürünü veya ayarı bilinmeyen parçalarda evde uygulanan testler yeterli olmayabilir.
Gerçek Gümüş Nedir?
Gerçek gümüş, yapısında belirli oranda saf gümüş bulunan üründür.
Yaygın gümüş ayarları şunlardır:
999 veya 999,9 ayar
958 ayar
950 ayar
925 ayar
900 ayar
835 ayar
800 ayar
Örneğin 925 ayar bir ürünün teorik olarak yüzde 92,5’i gümüş, kalan bölümü ise ürüne dayanıklılık kazandıran diğer metallerden oluşur.
999 ayar ürün ise yaklaşık yüzde 99,9 saflıktadır ve çoğunlukla yatırım külçelerinde kullanılır.
Gerçek Gümüş Nasıl Anlaşılır?
Gerçek gümüşü kontrol etmek için şu yöntemler birlikte kullanılabilir:
Ayar damgasını incelemek
Üretici veya rafineri bilgisini kontrol etmek
Mıknatıs tepkisine bakmak
Ağırlık ve ölçüleri karşılaştırmak
Yüzey ve renk değişimini incelemek
Ses testinden yararlanmak
Koku kontrolü yapmak
Sertifika ve faturayı incelemek
Yoğunluk ölçümü yaptırmak
Profesyonel cihaz analizi kullanmak
Bu yöntemlerden hiçbiri, profesyonel analiz dışında tek başına kesinlik sağlamaz.
Gümüş Ayar Damgası Nedir?
Ayar damgası, ürünün içerdiği gümüş oranını gösteren işarettir.
Sık görülen damgalar:
999
999.9
950
925
900
835
800
Sterling
Ster
Örneğin ürün üzerinde “925” yazması, teorik olarak yüzde 92,5 oranında gümüş içerdiğini ifade eder.
Takılarda damga şu bölümlerde bulunabilir:
Yüzüğün iç kısmı
Kolye kilidi
Bileklik bağlantısı
Küpenin arka bölümü
Zincirin uç halkası
Ürünün alt veya arka yüzeyi
Külçelerde ise ayar, ağırlık, üretici ve seri numarası doğrudan ürün üzerine basılabilir.
925 Damgası Ürünün Gerçek Olduğunu Kanıtlar mı?
Hayır. Üzerinde 925 yazması ürünün kesin olarak gerçek gümüş olduğunu kanıtlamaz.
Sahte ürünlere de:
925
Sterling
999
Rafineri adı
Taklit seri numarası
basılabilir.
Ayar damgası önemli bir ilk işarettir ancak ürünün ağırlığı, görünümü, satıcısı ve profesyonel test sonucu da kontrol edilmelidir.
Damgasız Gümüş Sahte midir?
Damgasız bir ürün mutlaka sahte değildir.
Damganın bulunmamasının nedenleri:
Ürünün eski olması
El yapımı olması
Damganın aşınması
Çok küçük bir parça olması
Onarım sırasında damganın kaybolması
Farklı dönem veya bölgede üretilmesi
olabilir.
Ancak damgasız ürünlerde ayar konusunda daha fazla belirsizlik bulunduğu için profesyonel analiz daha önemlidir.
Gümüş Mıknatısa Yapışır mı?
Saf gümüş güçlü biçimde mıknatısa yapışmaz.
Bir ürün mıknatısa belirgin şekilde çekiliyorsa içinde:
Demir
Çelik
Nikel içeren manyetik alaşım
bulunabilir.
Bu durum ürünün tamamen gümüş olmadığını düşündürebilir.
Ancak mıknatısa yapışmayan her ürün gerçek gümüş değildir. Bakır, pirinç, alüminyum ve bazı paslanmaz metaller de mıknatısa yapışmayabilir.
Bu nedenle mıknatıs testi yalnızca ön eleme amacıyla kullanılmalıdır.
Mıknatıs Testi Nasıl Yorumlanır?
Ürün güçlü biçimde mıknatısa yapışıyorsa gerçek gümüş olma ihtimali düşüktür.
Ürün mıknatısa yapışmıyorsa şu ihtimaller devam eder:
Gerçek gümüştür.
Gümüş kaplamadır.
Manyetik olmayan farklı bir metaldir.
İç kısmı farklı alaşımdan yapılmıştır.
Mıknatıs testi, ürünün gerçek olduğunu değil yalnızca belirli manyetik metalleri içermediğini gösterebilir.
Gümüşün Rengi Nasıl Olur?
Gerçek gümüş genellikle parlak beyaz ile hafif gri arasında bir renge sahiptir.
Ancak görünüm şu faktörlere göre değişebilir:
Yüzey cilası
Oksitli tasarım
Kararma
Rodyum kaplama
Üretim yöntemi
Ürünün yaşı
Kullanım ve çizikler
Gümüş kaplama ürünler de ilk bakışta gerçek gümüşle aynı görünebilir.
Bu nedenle yalnızca renge bakarak karar verilmemelidir.
Gümüş Zamanla Kararır mı?
Evet. Gerçek gümüş zamanla kararabilir.
Havadaki kükürtlü bileşikler, nem, ter ve kimyasal ürünler gümüş yüzeyinde koyu bir tabaka oluşturabilir.
Kararma:
Ürünün sahte olduğunu göstermez.
Ayarın kaybolduğu anlamına gelmez.
Metal değerini tamamen ortadan kaldırmaz.
Bununla birlikte sahte veya kaplama ürünler de renk değiştirebilir. Kararma tek başına güvenilir gerçeklik testi değildir.
Kararan Ürün Gerçek Gümüş müdür?
Kararma, ürünün gerçek gümüş olabileceğine dair bir işaret olabilir ancak kesin kanıt değildir.
Gümüş kaplama ürünün dış yüzeyi kararabilir. Kaplama aşındığında alttaki metal farklı renk gösterebilir.
Örneğin yüzeyin altından:
Sarı renk
Kızıl bakır tonu
Koyu gri metal
Farklı renkte tabaka
çıkması ürünün kaplama olabileceğini düşündürebilir.
Gümüş Kaplama Nasıl Anlaşılır?
Gümüş kaplama ürünlerde ince bir gümüş tabakası farklı bir metalin üzerine uygulanır.
Kaplama belirtisi olabilecek durumlar:
Kenarlarda farklı renkli metal görünmesi
Sürtünen bölümlerde kaplama kaybı
Çizik altında sarı veya bakır ton oluşması
Ürünün beklenenden hafif olması
Damgada “plated” veya benzeri ifade bulunması
Kaplamanın düzensiz aşınması
Ancak kaplamalı ürünler profesyonel test yapılmadan kesin olarak ayırt edilemeyebilir.
Gümüş Kaplama Damgaları Nelerdir?
Bazı ürünlerde gümüş kaplama olduğunu gösteren kısaltmalar bulunabilir.
Karşılaşılabilecek ifadeler:
Silver plated
Silver plate
EP
EPNS
Electroplated
Plated
EPNS ifadesi genellikle nikel gümüşü olarak adlandırılan bir alaşımın gümüşle kaplandığını belirtir. Bu ürün masif gümüş değildir.
Damgaların anlamı ürünün üretildiği bölgeye ve döneme göre değişebilir.
Alpaka veya Nikel Gümüş Gerçek Gümüş müdür?
“Alpaka”, “Alman gümüşü” veya “nikel gümüş” olarak adlandırılan bazı alaşımlar gümüş renginde görünür ancak çoğunlukla gerçek gümüş içermez.
Bu alaşımlarda:
Bakır
Nikel
Çinko
gibi metaller bulunabilir.
İsminde “gümüş” geçmesi, ürünün değerli metal olarak gümüş içerdiği anlamına gelmez.
Gümüşün Kokusu Olur mu?
Saf gümüşün belirgin ve güçlü bir metal kokusu bulunmaz.
Ürün elde tutulduğunda yoğun metal veya madeni para kokusu bırakıyorsa yapısında yüksek oranda:
Bakır
Pirinç
Demir
Farklı alaşım
bulunabilir.
Ancak 925 ayar gümüşte alaşım metalleri bulunduğu için hafif koku oluşabilir.
Koku testi kesin sonuç vermez.
Gümüşün Ağırlığı Nasıl Olur?
Gümüş, benzer boyuttaki birçok hafif metalden daha yoğun ve ağırdır.
Bir ürün:
Boyutuna göre aşırı hafifse
İçi boş görünmüyorsa
Bilinen standart ölçüyle uyuşmuyorsa
şüpheli olabilir.
Külçe gümüşlerde ürünün üzerinde belirtilen ağırlık hassas terazide kontrol edilebilir.
Örneğin 100 gram olarak satılan külçenin ölçülen ağırlığı belirgin biçimde farklıysa ürün ayrıca incelenmelidir.
Gümüş Külçede Ağırlık Kontrolü Nasıl Yapılır?
Külçe kontrolünde:
Hassas terazi kullanılmalıdır.
Ürün ambalajlıysa ambalaj ağırlığı dikkate alınmalıdır.
Üreticinin ilan ettiği tolerans kontrol edilmelidir.
Ölçü ve kalınlık üretici bilgileriyle karşılaştırılmalıdır.
Seri numarası ve sertifika eşleşmelidir.
Yalnızca ağırlığın doğru olması ürünün gerçek olduğunu kanıtlamaz. Sahte ürün doğru ağırlığı yakalamak için farklı metal karışımıyla üretilebilir.
Gümüşün Yoğunluğu Nedir?
Saf gümüşün yoğunluğu yaklaşık olarak santimetreküp başına 10,49 gramdır.
925 ayar gümüşün yoğunluğu, kullanılan alaşım metallerine göre biraz farklı olabilir.
Yoğunluk kontrolü için ürünün:
Ağırlığı
Hacmi
ölçülür.
Formül:
Ağırlık ÷ Hacim = Yoğunluk
Ancak taşlı, içi boş, düzensiz veya çok parçalı ürünlerde yoğunluk testi yanıltıcı olabilir.
Su Testiyle Gümüş Anlaşılır mı?
Su içinde hacim ölçümü yapılarak yaklaşık yoğunluk hesaplanabilir.
Ancak bu yöntem:
Hassas terazi
Doğru ölçüm kabı
Hava kabarcıklarının giderilmesi
Ürünün tamamen dolu olması
Taş veya boşluk bulunmaması
gibi koşullar gerektirir.
Ev ortamında yapılan hatalı ölçüm yanlış sonuca yol açabilir.
Koleksiyonluk, ambalajlı veya suyla temas etmemesi gereken ürünlerde uygulanmamalıdır.
Gümüşün Sesi Nasıl Olur?
Gümüş sikke veya kalın metal parçalar hafifçe uyarıldığında temiz, ince ve bir süre devam eden bir ses çıkarabilir.
Farklı metaller:
Daha kısa
Daha boğuk
Daha kalın
ses verebilir.
Ancak ses testi:
Ürünün şekline
Kalınlığına
Boyutuna
Alaşımına
Çatlak veya hasara
göre değişir.
Ürüne vurmak çizik veya deformasyon oluşturabileceği için değerli parçalarda uygulanmamalıdır.
Buz Testiyle Gümüş Anlaşılır mı?
Gümüşün ısı iletkenliği yüksektir. Bu nedenle gümüş üzerine konulan buz, bazı metallere göre daha hızlı eriyebilir.
Ancak buzun erime hızı:
Ortam sıcaklığı
Ürünün kalınlığı
Yüzey alanı
Ürünün başlangıç sıcaklığı
Altındaki yüzey
gibi faktörlere bağlıdır.
Bakır ve alüminyum gibi başka metaller de yüksek ısı iletkenliğine sahiptir.
Bu nedenle buz testi kesin gerçeklik testi değildir.
Bezle Silme Testi Güvenilir mi?
Beyaz ve yumuşak bir bezle kararmış gümüş yüzeyi silindiğinde bezde koyu renkli iz kalabilir.
Bu iz yüzeydeki kararma tabakasından kaynaklanabilir.
Ancak:
Gümüş kaplama ürün de iz bırakabilir.
Kirli farklı metaller de bezi karartabilir.
Rodyum kaplı gümüş iz bırakmayabilir.
Bez testi tek başına güvenilir değildir.
Cilde İz Bırakan Gümüş Sahte midir?
Gümüş takı bazı kişilerde koyu, gri veya yeşilimsi iz bırakabilir.
Bu durum:
Ter
Cilt pH değeri
Kozmetik ürünler
Alaşım metalleri
Kaplama aşınması
nedeniyle oluşabilir.
Ciltte renk bırakması, ürünün kesin olarak sahte olduğunu göstermez.
Ancak sık ve yoğun renk değişiminde ürünün ayarı profesyonel olarak kontrol edilebilir.
Gerçek Gümüş Paslanır mı?
Gümüş, demir gibi kırmızı veya kahverengi pas oluşturmaz.
Ancak:
Kararabilir.
Matlaşabilir.
Yüzeyinde koyu tabaka oluşabilir.
Alaşım metalleri farklı renk değişimi gösterebilir.
Üründe klasik demir pası görülüyorsa içinde demir veya çelik bulunma ihtimali vardır.
Gümüş Çizilir mi?
Evet. Gümüş, özellikle yüksek saflıkta olduğunda yumuşak bir metaldir ve çizilebilir.
999 ayar gümüş:
925 ayar gümüşe göre daha yumuşak olabilir.
Darbe ve baskıyla daha kolay şekil değiştirebilir.
Külçe yüzeyinde parmak izi ve çizik gösterebilir.
Çizilme gerçekliğe dair kesin bir kanıt değildir. Kurşun ve bazı diğer metaller de yumuşaktır.
Gümüş Eğilir mi?
İnce veya yüksek saflıktaki gümüş ürünler belirli bir kuvvetle eğilebilir.
Ancak ürünü eğmeye çalışmak:
Takıya zarar verebilir.
Taşları gevşetebilir.
Külçenin değerini azaltabilir.
Koleksiyon ürününü bozabilir.
Bu nedenle eğme testi uygulanmamalıdır.
Çizme Testi Yapılır mı?
Ürünün görünmeyen bölümünü çizerek altındaki metal rengini kontrol etmek yaygın bir yöntemdir. Ancak ürünün yüzeyine kalıcı zarar verir.
Bu test:
Kaplamayı bozabilir.
Koleksiyon değerini düşürebilir.
Satış fiyatını etkileyebilir.
Yanlış yorumlanabilir.
Değerli ürünlerde çizme testi yerine profesyonel ve mümkünse tahribatsız analiz kullanılmalıdır.
Asit Testiyle Gümüş Anlaşılır mı?
Asit testi, metalin kimyasal tepkimesine bakılarak ayar tahmini yapılmasını sağlayabilir.
Ancak testte kullanılan kimyasallar:
Cildi yakabilir.
Göze zarar verebilir.
Zehirli buhar oluşturabilir.
Ürünün yüzeyini bozabilir.
Yanlış sonuç verebilir.
Bu nedenle asit testi evde uygulanmamalıdır. Eğitimli uzman ve uygun güvenlik ekipmanı bulunan işletmelerde yapılmalıdır.
Mihenk Taşı Testi Nedir?
Mihenk taşı testinde ürün özel bir taş üzerine sürülerek metal izi oluşturulur. Bu iz uygun test çözeltileriyle incelenir.
Yöntem ayar konusunda fikir verebilir ancak:
Üründen çok küçük miktarda metal kaldırabilir.
Kaplama üründe yanıltıcı olabilir.
Kimyasal madde gerektirir.
Uzmanlık ister.
Değerli, antika veya koleksiyonluk ürünlerde tahribatsız yöntemler tercih edilebilir.
XRF Testi Nedir?
XRF analizi, ürünün yüzeyindeki elementleri cihaz yardımıyla inceleyen tahribatsız yöntemlerden biridir.
Bu testle:
Gümüş oranı
Bakır
Nikel
Çinko
Diğer metaller
tespit edilebilir.
Avantajları:
Hızlıdır.
Ürüne genellikle zarar vermez.
Ayar hakkında sayısal sonuç verebilir.
Ancak yüzeyi kalın biçimde kaplanmış ürünlerde cihaz dış tabakayı ölçebilir. Şüpheli külçelerde ek yöntem gerekebilir.
Ultrasonik Test Nedir?
Ultrasonik cihazlar metal içinden geçen ses dalgalarını inceleyerek külçenin iç yapısı hakkında bilgi verebilir.
Bu yöntem özellikle:
Kalın külçe
İç dolgulu sahte ürün
Katmanlı metal
İç yapısı şüpheli parça
kontrolünde kullanılabilir.
Ultrasonik testin doğru yorumlanması uzmanlık gerektirir.
Elektriksel İletkenlik Testi Nedir?
Gümüşün elektriksel iletkenliği oldukça yüksektir. Profesyonel cihazlar ürünün iletkenlik özelliklerini ölçerek metal yapısı hakkında bilgi verebilir.
Bu yöntem:
Külçelerde
Sikkelerde
Standart yatırım ürünlerinde
kullanılabilir.
Ancak cihaz kalibrasyonu, ürün kalınlığı ve kaplama sonucu etkileyebilir.
Profesyonel Gümüş Analizi Nerede Yapılır?
Gümüş analizi şu işletmelerde yapılabilir:
Gümüş konusunda uzman kuyumcular
Değerli maden alım-satım işletmeleri
Rafineriler
Yetkili analiz merkezleri
Profesyonel laboratuvarlar
Külçe geri alım noktaları
İşlem öncesinde:
Kullanılacak test yöntemi
Ürüne zarar verilip verilmeyeceği
Analiz ücreti
Sonucun belgeye bağlanıp bağlanmayacağı
sorulmalıdır.
Gerçek Gümüş Külçe Nasıl Anlaşılır?
Külçe gümüşte şu unsurlar birlikte kontrol edilmelidir:
Rafineri adı
Saflık damgası
Net ağırlık
Seri numarası
Sertifika
Ambalaj
Ürün ölçüleri
Hassas terazi sonucu
Satış faturası
Profesyonel cihaz analizi
Külçenin yalnızca parlak görünmesi veya doğru ağırlıkta olması yeterli değildir.
Seri Numarası Gümüşün Gerçek Olduğunu Kanıtlar mı?
Hayır. Seri numarası önemli bir güvenlik unsurudur ancak taklit edilebilir.
Kontrol sırasında:
Külçe üzerindeki numara
Sertifikadaki numara
Ambalajdaki numara
Üretici kaydı
birbiriyle eşleşmelidir.
Numaranın biçimi, yazı karakteri ve konumu da üreticinin bilinen ürünleriyle karşılaştırılabilir.
Gümüş Sertifikası Nasıl Kontrol Edilir?
Sertifikada şu bilgiler bulunabilir:
Üretici veya rafineri
Ürün ağırlığı
Saflık
Seri numarası
Üretim veya paketleme bilgisi
Güvenlik unsurları
Sertifikanın bulunması tek başına yeterli değildir. Sahte sertifika üretilebilir.
Belge ile ürün üzerindeki bilgilerin tamamen eşleşmesi gerekir.
Ambalajı Açılmış Külçe Sahte midir?
Hayır. Ambalajı açılmış külçe mutlaka sahte değildir.
Ancak ambalajın açılması:
Sertifika bütünlüğünü bozabilir.
Ürünün değiştirilmiş olma riskini artırabilir.
Çizik ve kararmaya neden olabilir.
Geri alımda ek analiz gerektirebilir.
Ambalajı açılmış yüksek tutarlı ürünlerde profesyonel test yaptırılması daha önemlidir.
Gerçek Gümüş Takı Nasıl Anlaşılır?
Takılarda şu kontroller yapılabilir:
925 veya uygun ayar damgası
Kilit ve bağlantı noktaları
Renk aşınması
Mıknatıs tepkisi
Ürünün ağırlığı
Satıcı faturası
Taş ve kaplama bilgisi
Profesyonel ayar testi
Takının tamamı aynı ayarda olmayabilir. Kilit, yay veya bağlantı parçasında farklı metal kullanılabilir.
Bu nedenle küçük bir bölümün mıknatısa tepki vermesi bütün ürünün sahte olduğunu kesin olarak göstermez.
Gerçek Gümüş Yüzük Nasıl Anlaşılır?
Yüzüğün iç kısmında genellikle ayar damgası aranır.
Kontrol edilmesi gerekenler:
925 veya ilgili damga
İç yüzeyde kaplama aşınması
Renk farklılığı
Taş yuvası
Lehim noktaları
Ağırlık ve işçilik
Yüzüğün içinden farklı renkte metal görünüyorsa kaplama ihtimali düşünülebilir.
Gerçek Gümüş Kolye Nasıl Anlaşılır?
Kolye ve zincirlerde ayar damgası çoğunlukla:
Kilit üzerinde
Uç halkasında
Bağlantı plakasında
Kolye ucunun arka yüzünde
bulunur.
Zincirin yalnızca kilit kısmının gümüş, geri kalanının farklı metal olma ihtimali bulunduğundan ürünün farklı noktaları kontrol edilmelidir.
Gerçek Gümüş Kaşık veya Tepsi Nasıl Anlaşılır?
Eski ev eşyalarında:
800
835
900
925
Üretici sembolü
Usta damgası
bulunabilir.
Bazı kaşık ve tepsiler yalnızca gümüş kaplamadır. Ürün üzerinde kaplama anlamına gelen işaretler bulunabilir.
Büyük ürünlerde profesyonel analiz yapılmadan yalnızca damgaya göre yüksek fiyat ödenmemelidir.
Antika Gümüş Nasıl Anlaşılır?
Antika gümüşte metal değerinin yanında:
Üretici
Dönem
İşçilik
Nadirlik
Damga
Korunma durumu
önemlidir.
Antika ürünü agresif şekilde temizlemek damga ve yüzey özelliklerini bozabilir.
Hem ayar hem de koleksiyon değeri için uzman değerlendirmesi alınmalıdır.
Gümüş Sikke Nasıl Kontrol Edilir?
Gümüş sikkelerde:
Ağırlık
Çap
Kalınlık
Kenar yapısı
Tasarım ayrıntıları
Ses
Manyetik tepki
Profesyonel analiz
kontrol edilebilir.
Sikkenin ağırlığı ve ölçüsü bilinen standartla karşılaştırılmalıdır.
Koleksiyonluk sikkeye çizme, kesme veya asit testi uygulanmamalıdır.
İnternetten Gümüş Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
İnternet üzerinden gümüş alırken:
Satıcının ticari bilgileri
İade koşulları
Ürün ayarı
Net ağırlık
Rafineri
Sertifika
Fatura
Ambalaj
Geri alım politikası
Kargo sigortası
kontrol edilmelidir.
Piyasa değerinin belirgin biçimde altında sunulan ürünler daha fazla inceleme gerektirir.
Gümüş Alırken Fatura Neden Önemlidir?
Fatura:
Satıcının kimliğini
Ürünün açıklamasını
Ağırlığı
Ayarı
İşlem tarihini
Ödenen tutarı
belgelemeye yardımcı olur.
Geri alım, iade veya uyuşmazlık durumunda önemli olabilir.
Ancak fatura da ürünün gerçekliğini tek başına garanti etmez. Ürün ve belge bilgileri eşleşmelidir.
Piyasa Fiyatından Çok Ucuz Gümüş Gerçek Olabilir mi?
Nadir durumlarda uygun fiyatlı gerçek ürün bulunabilir. Ancak teorik metal değerinin belirgin biçimde altında satılan ürünlerde dikkatli olunmalıdır.
Satıcı, gerçek gümüşü metal değerinden çok daha düşük fiyata veriyorsa şu ihtimaller düşünülebilir:
Ayar düşüktür.
Ürün kaplamadır.
Ağırlık bilgisi yanlıştır.
Ürün sahtedir.
Mülkiyet veya belge sorunu vardır.
Gizli komisyon veya koşul bulunmaktadır.
Yüksek tutarlı işlem profesyonel analiz tamamlanmadan sonuçlandırılmamalıdır.
Gerçek Gümüşün Değeri Nasıl Hesaplanır?
Teorik saf gümüş miktarı şu formülle bulunur:
Toplam ağırlık × Ayar oranı
Örneğin 100 gram 925 ayar ürün:
100 × 0,925 = 92,5 gram saf gümüş
Saf gram alış fiyatı 60 TL ise teorik metal değeri:
92,5 × 60 = 5.550 TL
olur.
Gerçek bozdurma teklifinde:
Analiz kesintisi
İşçilik kaybı
Satıcı makası
Taş ağırlığı
Lehim ve yabancı parçalar
dikkate alınabilir.
Taşlı Gümüşün Ağırlığı Nasıl Hesaplanır?
Taşlı takının toplam ağırlığının tamamı gümüş değildir.
Örneğin:
Toplam ürün ağırlığı: 50 gram
Taş ve yabancı parça: 8 gram
Net metal ağırlığı: 42 gram
Ayar: 925
Saf gümüş miktarı:
42 × 0,925 = 38,85 gram
olur.
Toplam 50 gram üzerinden hesap yapmak ürünün gerçek metal değerini fazla gösterebilir.
Gerçek Gümüş Kontrolünde Sık Yapılan Hatalar
En sık yapılan hatalar şunlardır:
925 damgasını kesin kanıt saymak
Mıknatısa yapışmayan her ürünü gümüş sanmak
Kararan ürünün mutlaka gerçek olduğunu düşünmek
Kararmayan ürünün sahte olduğunu varsaymak
Yalnızca renge bakmak
Ağırlık kontrolü yapmamak
Gümüş kaplama ile masif gümüşü karıştırmak
Sertifikayı incelemeden kabul etmek
Seri numarasını tek başına yeterli görmek
Evde tehlikeli kimyasal test uygulamak
Koleksiyon ürününü çizmek veya parlatmak
Taş ağırlığını gümüş hesabına dâhil etmek
Çok ucuz ürünü incelemeden satın almak
Satıcı geri alım koşullarını sormamak
Yüksek tutarlı külçeyi cihazla kontrol ettirmemek
Gerçek Gümüş Kontrol Listesi
Satın alma öncesinde şu sorular cevaplanmalıdır:
Ürünün ayar damgası var mı?
Damganın biçimi güvenilir görünüyor mu?
Üretici veya rafineri biliniyor mu?
Ürün mıknatısa güçlü biçimde yapışıyor mu?
Ağırlık ve ölçüler standartla uyumlu mu?
Kenarlarda farklı renkli metal görünüyor mu?
Kaplama belirtisi var mı?
Sertifika ile seri numarası eşleşiyor mu?
Fatura düzenleniyor mu?
Satıcı ürünü geri alıyor mu?
Piyasa fiyatına göre aşırı ucuz mu?
Profesyonel analiz yapılabiliyor mu?
Kullanılacak test ürüne zarar verir mi?
Taş veya yabancı parça ağırlığı çıkarıldı mı?
Net saf gümüş miktarı hesaplandı mı?
Sonuç
Gerçek gümüşü anlamak için tek bir test yeterli değildir. Ayar damgası, ağırlık, mıknatıs tepkisi, yüzey yapısı, renk, sertifika ve satıcı güvenilirliği birlikte değerlendirilmelidir.
925 veya 999 damgası ürünün gerçekliğine dair önemli bir işaret olsa da taklit edilebilir. Aynı şekilde mıknatısa yapışmayan veya zamanla kararan her ürün gerçek gümüş değildir.
Mıknatıs, buz, bez ve ses gibi evde uygulanabilen yöntemler yalnızca ön bilgi sağlayabilir. Kesin ayar ve içerik tespiti için XRF, yoğunluk, ultrasonik veya benzeri profesyonel analiz yöntemlerinden yararlanılmalıdır.
Yüksek tutarlı külçe, sikke, antika ve koleksiyon ürünlerinde tahribatsız profesyonel test tercih edilmelidir. Tehlikeli kimyasallar içeren asit testleri ev ortamında uygulanmamalıdır.
Güvenilir satıcı, fatura, sertifika ve geri alım politikası sahte ürün riskini azaltan en önemli unsurlar arasındadır.