Gümüş Makası Nedir?

Gümüş satın alırken ödenen fiyat ile aynı gümüş bozdurulurken alınan fiyat genellikle birbirinden farklıdır. Bu iki değer arasındaki fark, gümüş makası veya alış-satış makası olarak adlandırılır.

Gümüş makası; banka, kuyumcu, gümüşçü, değerli maden satıcısı ve yatırım platformlarına göre değişebilir. İşlem saati, piyasa oynaklığı, likidite, ürünün fiziki veya kaydi olması ve saflık derecesi de makas üzerinde etkili olabilir.

Makas ne kadar genişse yatırımcının gümüşü aldıktan hemen sonra karşılaşacağı başlangıç farkı o kadar yüksek olur. Gümüşün kâra geçebilmesi için kurumun geri alış fiyatının, yatırımcının toplam satın alma maliyetini aşması gerekir.

Gümüş Makası Ne Demektir?

Gümüş makası, kurumun müşteriden gümüş aldığı fiyat ile müşteriye gümüş sattığı fiyat arasındaki farktır.

Temel formül:

Gümüş satış fiyatı - Gümüş alış fiyatı = Gümüş makası

Örneğin:

• Gümüş alış fiyatı: 60 TL

• Gümüş satış fiyatı: 65 TL

Gümüş makası:

65 - 60 = 5 TL

olur.

Yatırımcı 1 gram gümüşü 65 TL’ye satın alır. Aynı gümüşü hemen bozdurmak istediğinde kurum 60 TL öder.

Başlangıç farkı:

65 - 60 = 5 TL

olarak oluşur.

Gümüşte Alış ve Satış Fiyatı Nedir?

Gümüş fiyat ekranlarındaki alış ve satış ifadeleri kurumun bakış açısına göre yazılır.

Gümüş Alış Fiyatı

Kurumun müşteriden gümüş satın aldığı fiyattır. Yatırımcı gümüşünü bozdururken alış fiyatına bakar.

Gümüş Satış Fiyatı

Kurumun müşteriye gümüş sattığı fiyattır. Yatırımcı gümüş satın alırken satış fiyatını kullanır.

Kısaca:

Yatırımcının işlemiKullanılan fiyatGümüş satın almakSatış fiyatıGümüş bozdurmakAlış fiyatı

“Gümüş alacağım, alış fiyatına bakmalıyım” düşüncesi bu nedenle yanlış olabilir.

Gümüş Makası Nasıl Hesaplanır?

Gümüş makasının TL cinsinden hesaplanması oldukça basittir.

Örneğin:

• Alış fiyatı: 58 TL

• Satış fiyatı: 64 TL

Makas:

64 - 58 = 6 TL

Bu sonuç gram başına makası gösterir.

100 gramlık işlemde toplam makas etkisi:

100 × 6 = 600 TL

500 gramlık işlemde:

500 × 6 = 3.000 TL

olur.

Gram başına küçük görünen fark, işlem miktarı arttıkça önemli bir toplam maliyete dönüşebilir.

Yüzdesel Gümüş Makası Nasıl Hesaplanır?

Farklı fiyat seviyelerindeki ürünleri karşılaştırırken makasın yüzdesel olarak hesaplanması daha anlamlı olabilir.

Satış fiyatına göre yüzdesel makas formülü:

Makas ÷ Satış fiyatı × 100

Örneğin:

• Alış fiyatı: 58 TL

• Satış fiyatı: 64 TL

• Makas: 6 TL

Hesaplama:

6 ÷ 64 × 100 = %9,38

Bu durumda yatırımcının başlangıçtaki alış-satış farkı yaklaşık yüzde 9,38’dir.

Makas Alış Fiyatına Göre de Hesaplanabilir mi?

Evet. Bazı hesaplamalarda alış fiyatı taban alınabilir.

Formül:

Makas ÷ Alış fiyatı × 100

Aynı örnekte:

6 ÷ 58 × 100 = %10,34

Satış fiyatına göre hesaplanan oran yüzde 9,38, alış fiyatına göre hesaplanan oran ise yüzde 10,34 çıkar.

Kurumları karşılaştırırken bütün ürünlerde aynı hesaplama yöntemi kullanılmalıdır.

Gümüş Makası Neden Vardır?

Banka veya satıcı, gümüşü müşteriden aldığı fiyatla müşteriye aynı fiyattan satarsa işlem maliyetlerini ve fiyat riskini karşılamakta zorlanabilir.

Makasın içinde şu unsurlar bulunabilir:

• Kurumun kâr payı

• Fiyat değişimi riski

• Likidite maliyeti

• Kur riski

• İşlem giderleri

• Personel maliyeti

• Saklama ve güvenlik

• Sigorta

• Rafinasyon

• Ambalaj ve sertifika

• Fiziki ürün primi

• Yeniden satış riski

Bu nedenle alış fiyatı genellikle satış fiyatından daha düşüktür.

Gümüş Makası Neden Açılır?

Gümüş makasının açılması, alış ile satış fiyatı arasındaki farkın büyümesi anlamına gelir.

Makası genişletebilecek başlıca durumlar:

• Piyasa oynaklığının artması

• Likiditenin azalması

• Ons gümüşün sert hareket etmesi

• Dolar/TL kurunun hızlı değişmesi

• Gece saatlerinde işlem yapılması

• Hafta sonu veya tatil dönemi

• Ekonomik veri açıklamaları

• Jeopolitik gelişmeler

• Sanayi talebindeki ani değişimler

• Fiziki gümüş stokunun azalması

• Müşteri işlemlerinin tek yönde yoğunlaşması

• Kurumun risk politikasını değiştirmesi

Bu dönemlerde kurum, alış fiyatını düşürüp satış fiyatını yükseltebilir.

Gümüş Makasının Daralması Ne Demektir?

Makasın daralması, alış ve satış fiyatları arasındaki farkın küçülmesidir.

Örneğin ilk durumda:

• Alış: 56 TL

• Satış: 66 TL

• Makas: 10 TL

Piyasa sakinleştikten sonra:

• Alış: 60 TL

• Satış: 64 TL

• Makas: 4 TL

olabilir.

Makas:

10 - 4 = 6 TL

daralmıştır.

Likiditenin yükselmesi, fiyat oynaklığının azalması ve aktif işlem saatlerine geçilmesi makasın daralmasına yardımcı olabilir. Ancak makasın mutlaka daralacağı garanti değildir.

Gümüş Makası Yatırımcıyı Nasıl Etkiler?

Gümüş makası, yatırımcının satın alma maliyeti ile anlık bozdurma değeri arasında fark oluşturur.

Örneğin:

• Gümüş satış fiyatı: 65 TL

• Gümüş alış fiyatı: 59 TL

• Alınan miktar: 200 gram

Satın alma maliyeti:

200 × 65 = 13.000 TL

Anlık bozdurma değeri:

200 × 59 = 11.800 TL

Başlangıç farkı:

13.000 - 11.800 = 1.200 TL

Altının veya gümüşün referans piyasa fiyatı değişmemiş olsa bile yatırımcı hesapta 1.200 TL düşük değer görebilir.

Gümüşte Başabaş Noktası Nedir?

Başabaş noktası, gümüşün bozdurma değerinin toplam satın alma maliyetine ulaştığı seviyedir.

Örneğin:

• Gümüş 65 TL’den alınmış olsun.

• Kurumun anlık alış fiyatı 59 TL olsun.

Başabaş için gereken fark:

65 - 59 = 6 TL

Alış fiyatının yükselmesi gereken yaklaşık oran:

6 ÷ 59 × 100 = %10,17

Kurumun gümüş alış fiyatının yaklaşık yüzde 10,17 yükselmesi gerekir.

Makasın zamanla daralması veya genişlemesi bu oranı değiştirebilir.

Gümüş Fiyatı Yükselse Bile Zarar Edilir mi?

Evet. Gümüş fiyatındaki artış, başlangıç makasını karşılamaya yetmezse yatırımcı zarar durumunda kalabilir.

Örneğin:

• Gümüş 65 TL’den satın alınmış olsun.

• İlk alış fiyatı 59 TL olsun.

• Daha sonra kurumun alış fiyatı 62 TL’ye yükselsin.

Gümüşün bozdurma fiyatı yükselmiştir. Ancak yatırımcının alış maliyeti 65 TL olduğu için:

65 - 62 = 3 TL

gram başına zarar devam eder.

Kâr oluşması için kurumun alış fiyatının 65 TL’yi aşması gerekir.

Toplam Gümüş Makası Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Formül:

İşlem miktarı × Gram başına makas = Toplam makas maliyeti

Örneğin:

• İşlem miktarı: 750 gram

• Alış fiyatı: 60 TL

• Satış fiyatı: 65 TL

Gram başına makas:

65 - 60 = 5 TL

Toplam makas:

750 × 5 = 3.750 TL

Bu nedenle yüksek gramlı işlemlerde yalnızca yüzdesel değişime değil, TL cinsinden toplam farka da bakılmalıdır.

Banka Gümüş Makası Nedir?

Banka gümüş makası, bankanın müşterinin hesabındaki gümüşü aldığı fiyat ile müşteriye sattığı fiyat arasındaki farktır.

Bankadaki gümüş çoğunlukla kaydi bakiyedir. Müşteri fiziki külçe teslim almak yerine hesabında gram gümüş tutar.

Banka makasını etkileyebilecek unsurlar:

• Ons gümüş fiyatı

• Dolar/TL kuru

• İşlem saati

• Likidite

• Bankanın risk politikası

• Müşteri işlem hacmi

• Hafta sonu fiyatlaması

• Bankanın fiyat sağlayıcısı

Her bankanın fiyatlama sistemi farklı olduğu için makas oranları aynı olmayabilir.

Bankadan Bankaya Gümüş Makası Neden Değişir?

Bankalar farklı:

• Likidite sağlayıcıları

• Risk limitleri

• Müşteri yapıları

• Kâr hedefleri

• Fiyat güncelleme sistemleri

• İşlem saatleri

• Komisyon politikaları

kullanabilir.

Örneğin aynı anda:

BankaAlışSatışMakasBanka A60 TL64 TL4 TLBanka B59 TL65 TL6 TLBanka C57 TL66 TL9 TL

Bu örnekte Banka A’nın makası en dardır.

Ancak ayrı komisyon veya hesap ücreti bulunuyorsa toplam maliyet ayrıca hesaplanmalıdır.

En Düşük Satış Fiyatı En Düşük Makas Anlamına Gelir mi?

Hayır. Bir kurumun satış fiyatı düşükken alış fiyatı da çok düşük olabilir.

Örneğin:

Kurum A

• Alış: 60 TL

• Satış: 64 TL

• Makas: 4 TL

Kurum B

• Alış: 57 TL

• Satış: 63 TL

• Makas: 6 TL

Kurum B’nin satış fiyatı daha düşüktür. Ancak geri alış fiyatı da düşük olduğu için makası daha geniştir.

Yalnızca alım fiyatına değil, aynı kurumun geri alış fiyatına da bakılmalıdır.

Kuyumcu Gümüş Makası Nedir?

Kuyumcu veya gümüşçü makası, fiziki üründeki satış fiyatı ile geri alış fiyatı arasındaki farktır.

Fiziki ürünlerde makası etkileyebilecek unsurlar:

• Ürün gramajı

• Saflık derecesi

• Rafineri

• Ambalaj

• Sertifika

• Fiziki stok

• Taşıma ve sigorta

• Yeniden satış ihtimali

• Ürün primi

• Rafinasyon maliyeti

Bu nedenle fiziki gümüş makası, banka hesabındaki kaydi gümüş makasından farklı olabilir.

Banka ile Kuyumcu Gümüş Makası Aynı mı?

Hayır. Banka ve kuyumcu farklı ürünler üzerinden işlem yapabilir.

Banka Gümüşü

• Kaydi bakiye olarak tutulur.

• Fiziki üretim maliyeti bulunmayabilir.

• Bankanın fiyatlama sistemi geçerlidir.

• Gece ve hafta sonu makası genişleyebilir.

• Fiziki teslim sınırlı olabilir.

Kuyumcu Gümüşü

• Fiziki ürün teslim edilir.

• Ambalaj, sertifika ve rafineri primi bulunabilir.

• Saklama ve taşıma maliyeti vardır.

• Ürün türü fiyatı etkiler.

• Geri alışta analiz yapılabilir.

Karşılaştırmada yalnızca gram fiyatı değil, ürünün fiziki veya kaydi olması da dikkate alınmalıdır.

Fiziki Gümüş Makası Neden Daha Geniş Olabilir?

Fiziki gümüşün satış fiyatında metal değerinin yanında ek maliyetler bulunabilir:

• Rafinasyon

• Külçe üretimi

• Basım

• Ambalaj

• Sertifika

• Kargo

• Sigorta

• Stoklama

• Satıcı payı

Bozdurma sırasında bu maliyetlerin tamamı geri ödenmeyebilir.

Örneğin:

• Teorik metal değeri: 6.000 TL

• Fiziki satış fiyatı: 6.700 TL

• Geri alış fiyatı: 5.800 TL

Toplam alış-satış farkı:

6.700 - 5.800 = 900 TL

olur.

Külçe Gümüş Makası Nasıl Hesaplanır?

Külçelerde makas, ürünün toplam satış ve geri alış fiyatları üzerinden hesaplanabilir.

Örneğin 500 gram külçe için:

• Satış fiyatı: 32.000 TL

• Geri alış fiyatı: 29.000 TL

Toplam makas:

32.000 - 29.000 = 3.000 TL

Gram başına makas:

3.000 ÷ 500 = 6 TL

Yüzdesel makas:

3.000 ÷ 32.000 × 100 = %9,38

Gram Gümüş Makası Nasıl Hesaplanır?

Örneğin 100 gramlık fiziki ürün:

• Satış fiyatı: 6.500 TL

• Geri alış fiyatı: 5.900 TL

Toplam makas:

6.500 - 5.900 = 600 TL

Gram başına makas:

600 ÷ 100 = 6 TL

Yüzdesel makas:

600 ÷ 6.500 × 100 = %9,23

Bu hesap farklı gramajların karşılaştırılmasını kolaylaştırır.

Küçük Gramajlı Gümüşte Makas Neden Yüksektir?

Küçük gramajlı ürünlerin her biri için ayrı üretim ve ambalaj maliyeti oluşur.

Örneğin:

• On adet 10 gramlık gümüş

• Bir adet 100 gramlık külçe

aynı toplam ağırlığa sahiptir.

Ancak on ürün için ayrı ayrı:

• Basım

• Ambalaj

• Sertifika

• Etiketleme

• Dağıtım

maliyeti oluşabilir.

Bu nedenle küçük ürünlerin gram başına satış fiyatı ve makası daha yüksek olabilir.

925 Ayar Gümüşte Makas Nasıl Hesaplanır?

925 ayar takı veya ürünlerde öncelikle net saf gümüş miktarı hesaplanmalıdır.

Formül:

Net ağırlık × 0,925 = Saf gümüş miktarı

Örneğin:

• Net ağırlık: 40 gram

• Saf gram gümüş alış fiyatı: 60 TL

Saf gümüş miktarı:

40 × 0,925 = 37 gram

Teorik metal değeri:

37 × 60 = 2.220 TL

Ürün 3.500 TL’ye satılıp 2.100 TL’ye geri alınıyorsa:

3.500 - 2.100 = 1.400 TL

alış-satış farkı oluşur.

Bu farkın önemli bölümü işçilik ve tasarım maliyetinden kaynaklanabilir.

999 Ayar Gümüşte Makas Nasıl Hesaplanır?

999 ayar üründe saf gümüş miktarı:

Toplam ağırlık × 0,999

formülüyle hesaplanır.

Örneğin 100 gramlık külçede:

100 × 0,999 = 99,90 gram saf gümüş

Ürünün:

• Satış fiyatı: 6.500 TL

• Geri alış fiyatı: 5.950 TL

ise makas:

6.500 - 5.950 = 550 TL

olur.

925 Ayar Takı Makası Neden Yüksek Olabilir?

Takı ürünlerinde satış fiyatının önemli bir bölümü metal dışındaki unsurlardan oluşabilir.

Bunlar:

• El işçiliği

• Tasarım

• Taş

• Kaplama

• Marka

• Mağaza giderleri

• Satıcı kârı

Bozdurma sırasında kuyumcu ürünü çoğunlukla metal içeriği üzerinden değerlendirebilir.

Bu nedenle tasarım takılarında satın alma ve bozdurma farkı, standart külçelere göre çok daha yüksek olabilir.

Gümüş Makası Hangi Saatlerde Açılır?

Banka gümüş makası özellikle piyasa dışı saatlerde genişleyebilir.

Makası artırabilecek dönemler:

• Gece saatleri

• Hafta sonu

• Resmî tatiller

• Piyasa açılış ve kapanışları

• Ekonomik veri açıklamaları

• Sert fiyat hareketleri

• Likiditenin azaldığı dönemler

Her banka farklı fiyatlama yaptığı için belirli bir saat bütün kurumlarda aynı sonucu vermeyebilir.

Gece Gümüş Makası Neden Açılır?

Gece saatlerinde işlem hacmi azalabilir ve bankanın pozisyonunu dengelemesi zorlaşabilir.

Banka bu riske karşı:

• Alış fiyatını düşürebilir.

• Satış fiyatını yükseltebilir.

• Ek güvenlik payı ekleyebilir.

Örneğin gündüz:

• Alış: 60 TL

• Satış: 64 TL

• Makas: 4 TL

Gece:

• Alış: 54 TL

• Satış: 68 TL

• Makas: 14 TL

olabilir.

200 gram işlemde gündüz makası:

200 × 4 = 800 TL

Gece makası:

200 × 14 = 2.800 TL

olur.

Hafta Sonu Gümüş Makası Neden Açılır?

Hafta sonlarında önemli uluslararası piyasaların kapalı olması yeni haftadaki fiyat belirsizliğini artırabilir.

Kurumlar pazartesi açılışında oluşabilecek:

• Ons gümüş hareketini

• Dolar kuru değişimini

• Jeopolitik gelişmeleri

• Müşteri işlem dengesizliğini

önceden bilemez.

Bu risk nedeniyle hafta sonu alış ve satış fiyatları arasındaki fark büyüyebilir.

Ons Gümüş Hareketi Makası Etkiler mi?

Evet. Ons gümüş kısa sürede sert yükselir veya düşerse kurumun fiyat riski artar.

Gümüş, hem değerli maden hem de sanayi metali olarak işlem gördüğü için fiyat hareketleri dönem dönem hızlı olabilir.

Kurum:

• Satış fiyatını hızla yükseltebilir.

• Alış fiyatını daha sınırlı artırabilir.

• Makası geçici olarak genişletebilir.

Bu nedenle yalnızca ons fiyatındaki değişime değil, işlem yapılan kurumun alış fiyatına da bakılmalıdır.

Dolar/TL Kuru Gümüş Makasını Etkiler mi?

Türkiye’de gram gümüşün teorik fiyatı ons gümüş ile dolar/TL kuru üzerinden hesaplanır.

Formül:

Ons gümüş × Dolar/TL ÷ 31,1035

Dolar kuru sert hareket ettiğinde kurum aynı anda hem gümüş hem döviz riskini yönetmek zorunda kalabilir.

Bu durum alış-satış makasının genişlemesine neden olabilir.

Ekonomik Veriler Gümüş Makasını Etkiler mi?

Önemli ekonomik veriler öncesinde ve sonrasında gümüş fiyatlarında oynaklık artabilir.

Örneğin:

• Faiz kararları

• Enflasyon verileri

• İstihdam açıklamaları

• Büyüme verileri

• Sanayi üretimi

• Merkez bankası mesajları

ons gümüş ve döviz piyasasını etkileyebilir.

Kurumlar ani fiyat hareketine karşı makası geçici olarak genişletebilir.

Sanayi Talebi Gümüş Makasını Etkiler mi?

Gümüş; elektronik, enerji, otomotiv ve çeşitli sanayi alanlarında kullanılabilir.

Fiziki talebin kısa sürede yükselmesi:

• Külçe stoklarının azalmasına

• Fiziki ürün priminin yükselmesine

• Satış fiyatının artmasına

• Makasın genişlemesine

neden olabilir.

Sanayi talebinin etkisi daha çok genel fiyat ve fiziki ürün bulunabilirliği üzerinden görülür.

Gümüş Makası ile Komisyon Aynı mı?

Hayır. Makas ve komisyon farklı maliyetlerdir.

Makas: Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır.

Komisyon: Kurumun işlem için ayrıca aldığı sabit veya yüzdesel ücrettir.

Örneğin:

• Gümüş satış fiyatı: 65 TL

• Alınan miktar: 100 gram

• Komisyon: 200 TL

Gümüş bedeli:

100 × 65 = 6.500 TL

Toplam maliyet:

6.500 + 200 = 6.700 TL

Gram başına gerçek maliyet:

6.700 ÷ 100 = 67 TL

Görünen satış fiyatı 65 TL olsa da komisyonla gerçek maliyet 67 TL’ye çıkar.

Gerçek Makas Maliyeti Nasıl Hesaplanır?

Komisyon ve diğer giderler bulunuyorsa yalnızca ekran makasına bakmak yeterli değildir.

Formül:

Toplam satın alma maliyeti - Net bozdurma değeri = Gerçek başlangıç farkı

Örneğin:

• 100 gram gümüş bedeli: 6.500 TL

• Komisyon: 200 TL

• Toplam maliyet: 6.700 TL

• Anlık net bozdurma değeri: 5.900 TL

Gerçek başlangıç farkı:

6.700 - 5.900 = 800 TL

Yüzdesel gerçek fark:

800 ÷ 6.700 × 100 = %11,94

olur.

Gümüş Makası Nasıl Karşılaştırılır?

Kurum karşılaştırması yaparken şu adımlar izlenebilir:

1. Aynı gümüş türü seçilir.

2. Aynı saflık derecesi karşılaştırılır.

3. Fiyatlar aynı anda kaydedilir.

4. Alış ve satış fiyatları yazılır.

5. Gram başına makas bulunur.

6. Yüzdesel makas hesaplanır.

7. Komisyonlar eklenir.

8. Toplam işlem maliyeti bulunur.

9. Net bozdurma değeri karşılaştırılır.

10. Fiziki ve kaydi ürün farkı dikkate alınır.

Farklı saatlerde alınan fiyatların karşılaştırılması yanıltıcı olabilir.

Gümüş Makası Nasıl Azaltılabilir?

Makas tamamen ortadan kaldırılamaz. Ancak işlem maliyetini azaltmak için:

• Birden fazla kurum karşılaştırılabilir.

• Yüzdesel makas hesaplanabilir.

• Aktif piyasa saatleri takip edilebilir.

• Gece ve hafta sonu işlemlerinde dikkatli olunabilir.

• Fiziki ürün primi karşılaştırılabilir.

• Yüksek tutar için özel fiyat sorulabilir.

• Komisyon ve kesintiler öğrenilebilir.

• Düşük işçilikli ürünler incelenebilir.

• Küçük ve büyük külçe maliyetleri karşılaştırılabilir.

• Geri alış fiyatı satın alma öncesinde sorulabilir.

En düşük makas her zaman en güvenilir seçenek anlamına gelmez. Kurumun güvenilirliği de önemlidir.

Parça Parça Gümüş Almak Makası Azaltır mı?

Parça parça alım, fiyat zamanlaması riskini dağıtabilir. Ancak makası doğrudan ortadan kaldırmaz.

Her işlemde ayrı:

• Alış-satış farkı

• Komisyon

• Fiziki ürün primi

oluşabilir.

Sabit komisyon uygulanıyorsa çok sayıda küçük işlem toplam maliyeti artırabilir.

Parça parça alımın avantajı, bütün yatırımın tek bir fiyat seviyesinden yapılmasını önlemesidir.

Uzun Vadede Gümüş Makası Önemsiz mi?

Hayır. Uzun vadede gümüş fiyatındaki değişim makasın etkisini aşabilir ancak yüksek başlangıç maliyeti toplam getiriyi azaltmaya devam eder.

Örneğin gram başına 7 TL makasla 1.000 gram gümüş alındığında:

1.000 × 7 = 7.000 TL

başlangıç farkı oluşur.

Bu maliyet, yatırım süresi uzun olsa bile başabaş noktasını yükseltir.

Kısa Vadeli İşlemlerde Makas Neden Daha Önemlidir?

Kısa vadede gümüş fiyatının makası karşılayacak kadar yükselmesi için sınırlı süre vardır.

Örneğin yüzdesel makas yüzde 10 ise gümüş fiyatının yüzde 3 yükselmesi yatırımcıyı kâra geçirmeyebilir.

Sık alım satım yapıldığında her işlemde yeni makas maliyeti oluşur. Bu maliyetler toplam getiriyi önemli ölçüde azaltabilir.

Gümüş Makası Hesaplama Örneği

400 gram banka gümüşü alınacağını varsayalım.

• Alış fiyatı: 58 TL

• Satış fiyatı: 64 TL

Satın alma maliyeti:

400 × 64 = 25.600 TL

Anlık bozdurma değeri:

400 × 58 = 23.200 TL

Toplam makas maliyeti:

25.600 - 23.200 = 2.400 TL

Gram başına makas:

64 - 58 = 6 TL

Yüzdesel makas:

6 ÷ 64 × 100 = %9,38

Başabaş için alış fiyatında gereken yaklaşık artış:

6 ÷ 58 × 100 = %10,34

Fiziki Gümüş Makası Hesaplama Örneği

500 gram 999 ayar külçenin:

• Satış fiyatı: 32.000 TL

• Geri alış fiyatı: 28.800 TL

• Kargo ve sigorta maliyeti: 200 TL

olduğunu varsayalım.

Toplam satın alma maliyeti:

32.000 + 200 = 32.200 TL

Net geri alış değeri:

28.800 TL

Gerçek başlangıç farkı:

32.200 - 28.800 = 3.400 TL

Yüzdesel gerçek fark:

3.400 ÷ 32.200 × 100 = %10,56

Gram başına gerçek fark:

3.400 ÷ 500 = 6,80 TL

Gece ve Gündüz Makas Karşılaştırması

300 gram banka gümüşü üzerinden örnek verelim.

Gündüz

• Alış: 60 TL

• Satış: 64 TL

• Makas: 4 TL

Toplam makas:

300 × 4 = 1.200 TL

Gece

• Alış: 55 TL

• Satış: 68 TL

• Makas: 13 TL

Toplam makas:

300 × 13 = 3.900 TL

Gece ile gündüz arasındaki ek fark:

3.900 - 1.200 = 2.700 TL

Bu örnek, referans gümüş fiyatı büyük ölçüde değişmese bile işlem saatinin toplam maliyeti etkileyebileceğini gösterir.

Gümüş Makasında Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hatalar şunlardır:

• Yalnızca satış fiyatına bakmak

• Geri alış fiyatını kontrol etmemek

• TL makasını hesaplamamak

• Yüzdesel makası göz ardı etmek

• Komisyonu makasa dâhil etmemek

• Banka gümüşüyle fiziki gümüşü aynı kabul etmek

• Farklı ayardaki ürünleri karşılaştırmak

• Fiyatları farklı saatlerde kaydetmek

• Gece ve hafta sonu makasını önemsememek

• Küçük gramajlı ürün primini hesaba katmamak

• Gümüş yükselince hemen kâr oluşacağını düşünmek

• Takı işçiliğini metal değeri sanmak

Bu hatalar gerçek yatırım maliyetinin yanlış hesaplanmasına neden olabilir.

Gümüş Makası Kontrol Listesi

Gümüş satın almadan önce şu sorular cevaplanmalıdır:

• Gümüş alış fiyatı kaç TL?

• Gümüş satış fiyatı kaç TL?

• Gram başına makas ne kadar?

• Yüzdesel makas kaç?

• Toplam kaç gram alınacak?

• Toplam başlangıç farkı kaç TL?

• Komisyon bulunuyor mu?

• Ürün fiziki mi, kaydi mi?

• Saflık derecesi nedir?

• Fiziki ürün primi var mı?

• Geri alış fiyatı önceden öğrenildi mi?

• İşlem gece veya hafta sonu mu?

• Başabaş için fiyat ne kadar yükselmeli?

• Ürün gerektiğinde kolayca bozdurulabilir mi?

Sonuç

Gümüş makası, kurumun müşteriden gümüş aldığı fiyat ile müşteriye sattığı fiyat arasındaki farktır. Yatırımcı gümüş alırken satış fiyatını, bozdururken alış fiyatını kullanır.

Makas genişledikçe yatırımcının başlangıç maliyeti artar. Gümüş fiyatı yükselse bile kurumun alış fiyatı toplam satın alma maliyetine ulaşmadan kâr oluşmayabilir.

Banka, kuyumcu ve fiziki ürün makasları birbirinden farklı olabilir. İşlem saati, piyasa oynaklığı, ürün gramajı, saflık, komisyon ve ürün primi gerçek maliyeti etkiler.

Gümüş işlemi öncesinde makas hem TL hem yüzde cinsinden hesaplanmalı, toplam satın alma maliyetiyle anlık bozdurma değeri karşılaştırılmalıdır.